โครงการพัฒนาระบบสุขภาพองค์รวม 5 กลุ่มวัยเพื่อชุมชนคนอำเภออู่ทองเข้มแข็งภายใต้โรงพยาบาลอู่ทองสร้างการมีส่วนร่วมชุมชนท้องที่และท้องถิ่นประจำปี 2567 - “Comprehensive Health Development Project for Five Age Groups in the Strong and Resilient U-Thoung Community, Under the U-Thoung Hospital, Fostering Community and Local Engagement In 2024”
วันที่เริ่มและสิ้นสุด
31/12/2566 - 30/12/2567
วัตถุประสงค์
- 1.เพื่อสร้างความมีส่วนร่วมของท้องที่ และท้องถิ่นเข้ามาบรูณาการการทำงานพัฒนาระบบสุขภาพองค์รวม 5 กลุ่มวัยอย่างเป็นรูปธรรมและต่อเนื่องโดยมีโรงพยาบาลอู่ทองเป็นที่สนับสนุนการดำเนินงาน2.เพื่อให้เกิดสุขภาพองค์รวม5 กลุ่มวัย ชุมชนคนอำเภออู่ทองเข้มแข็ง
ความเป็นมา หลักการและเหตุผล
1. ความสำคัญและประเด็นสุขภาพที่เกี่ยวข้อง “ระบบสุขภาพองค์รวม” คือ สุขภาวะที่สมบูรณ์ทั้งกาย จิต ปัญญา สังคม ไม่ใช่เรื่องของหมอหรือโรงพยาบาลเท่านั้น แต่เป็นสิ่งที่ต้องสร้างขึ้นมา การพัฒนาสุขภาพกับการพัฒนาประเทศองค์รวม เชื่อมโยงสู่ชุมชนเข้มแข็ง ประกอบด้วย 1. พัฒนาการมีร่างกายที่สมบูรณ์ และอวัยวะทุกส่วนทำงานบูรณาการกันก็จะเกิดสุขภาพที่ดีและมีอายุยืน 2. ระบบบริการสุขภาพที่สมบูรณ์ ยามเจ็บป่วยก็ต้องการระบบสุขภาพที่ดีที่เรียกว่า EQE (equity-quality-efficiency) 3. ระบบนโยบายสาธารณะที่สมบูรณ์ สมองหรือปัญญาที่จะนำไปสู่การวิเคราะห์ สังเคราะห์ ประเมิน การตัดสินใจดำเนินการได้อย่างถูกต้องถูกทิศทาง และการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจของคนในชุมชน นำไปสู่สุขภาวะที่สมบูรณ์เกิดชุมชนเข้มแข็ง และสุขภาวะแบบองค์รวม “ชุมชนเข้มแข็ง” คือ การที่สมาชิกหรือประชาชนในชุมชนรวมตัวกัน มีการเรียนรู้ร่วมกันในการบริหารจัดการด้วยตนเอง และแก้ไขปัญหาของชุมชน ก่อให้เกิดการพัฒนาทางด้านเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อม (ทวีป บุตรโพธิ์, 2560) ซึ่งการที่สมาชิกในชุมชนมีส่วนร่วมในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ มีส่วนร่วมในการตัดสินใจ จะส่งผลให้ชุมชนเข้มแข็ง สามารถพึ่งตนเองได้ ตลอดจนเกิดเครือข่ายการเรียนรู้ มีเครือข่ายความร่วมมือในการพัฒนาในชุมชน ผสมผสานความร่วมมือจากท้องถิ่น ภาครัฐ ภาคเอกชน และอื่นๆ เพื่อให้เกิดการพัฒนาได้อย่างต่อเนื่อง ดังนั้น การสร้างเสริมสุขภาพองค์รวมสู่ชุมชนเข้มแข็ง จึงหมายถึงการพัฒนาระบบสุขภาพโดยการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจและการทำงานอย่างบูรณาการกันของคนในชุมชนเพื่อให้เกิดการมีสุขภาวะที่ดี EQE (equity-quality-efficiency) นำไปสู่สุขภาวะที่ดีและชุมชนเข้มแข็ง โรงพยาบาลอู่ทอง มีการขับเคลื่อนดำเนินการสร้างเสริมสุขภาพครอบคลุมทุกกลุ่มวัย ภายใต้ต้นทุนทางสังคมซึ่งประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 15 แห่ง สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดสุพรรณบุรี สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 2 โรงเรียนมัธยมศึกษา จำนวน 6 โรง สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ 1 แห่ง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล 22 แห่ง ศาสนสถานวัด จำนวน 75 แห่ง ภายใต้ ข้อตกลงร่วมส่งเสริมระบบสุขภาพใน 5 กลุ่มวัย ได้แก่ กลุ่มเด็กอายุ 0-5 ปี จำนวน 3,102 คนคัดกรองพัฒนาการ 2,650 คน มีปัญหาเรื่องพัฒนาการจำนวน 353 คนคิดเป็นร้อยละ13.32 ซึ่งเกณฑ์กำหนดไว้ไม่เกินร้อยละ 20 ในปี พ.ศ.2567 จึงจะจัดทำโครงการพัฒนาการเด็กปฐมวัยที่บูรณาการการเรียนรู้ผ่านการเล่น โดยเด็กเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ Integrated Child – Centered Active Learning project (ICAP) ที่เป็นลักษณะ active learning เด็กเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ ในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กพื้นที่ตำบลอู่ทอง 1 แห่ง ประเด็นกลุ่มเยาวชน(15-24 ปี) มีจำนวน 3,360 คน อัตราการตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควร 5 ปีย้อนหลัง 2562-2566 คิดเป็น 36.13, 42.15, 42.13, 33.03,27.10 ต่อพันประชากรวัยรุ่น อัตราการตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควรมีแนวโน้มลดลงแต่ยังไม่น้อยกว่าเกณฑ์(เกณฑ์น้อยกว่า25พันประชากรวัยรุ่น) ยังเป็นประเด็นปัญหาที่จำเป็นต้องได้รับการติดตามดูแลอย่างต่อเนื่อง จากการลงติดตามเก็บข้อมูลในพื้นที่ พบว่าพฤติกรรมที่ส่งผลต่อการตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควรยังขาดความรู้เรื่องการป้องกันการตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควร โรงพยาบาลอู่ทอง จึงได้เล็งเห็นถึงความสำคัญในการแก้ไขปัญหาดังกล่าว โดยการจัดโครงการโดยมีพื้นที่ดำเนินการนำร่องใน 2 ชุมชนเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควรในกลุ่มเยาวชน ต่อมาประเด็นกลุ่มวัยทำงานในประชาชนช่วงอายุ 25-59 ปี มีจำนวน 42,194 คน อัตราผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงรายใหม่ 5 ปีย้อนหลัง 2562-2566 คิดเป็น 1,405.32, 934.14, 1,249.48, 1,066.13,115,441 ต่อแสนประชากร ขณะที่อัตราผู้ป่วยโรคเบาหวานรายใหม่ 5 ปีย้อนหลัง 2562-2566 คิดเป็น 561.96, 469.94, 482.42, 513.97,645.60 ต่อแสนประชากร อัตราผู้ป่วยรายใหม่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น การดำเนินงานควบคุมป้องกันภาวะแทรกซ้อนในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงและโรคเบาหวานในปี 2562-2566 ยังเป็นประเด็นปัญหาสุขภาพที่จำเป็นต้องได้รับการติดตามดูแลอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากผลงานเมื่อเทียบกับเป้าหมายเห็นได้ว่ายังอยู่ในระดับต่ำ โดยผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมระดับความดันโลหิตได้ดีอยู่ที่ร้อยละ 42.17, 39.49, 40.09, 68.21, 61.45 ตามลำดับ ผู้ป่วยโรคเบาหวานปี 2562-2566 จำนวน 6,815, 6,802, 6,964, 7,194, 7,665 คน ได้รับการตรวจ HbA1c ร้อยละ 46.27, 41.72, 42.60, 36.71, 57.30 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ดีอยู่ที่ร้อยละ 25.55, 15.77, 19.66, 18.06, 21.38 ตามลำดับ จากการลงติดตามเก็บข้อมูลในพื้นที่ พบว่าพฤติกรรมที่ส่งผลต่อการป่วยเป็นโรค คือ พฤติกรรมการบริโภคอาหาร หวาน มัน เค็ม พฤติกรรมการออกกำลังกาย การจัดการอารมณ์ การสูบบุหรี่ และการดื่มสุรา เป็นปัจจัยต่อการเกิดโรค จากปัญหาดังกล่าว ส่งผลให้ผู้ป่วยโรค NCDs มีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อน โรคหลอดเลือดสมอง อัมพฤตอัมพาต หัวใจและหลอดเลือด ไขมันในเลือดสูง เป็นต้น โรงพยาบาลอู่ทอง จึงได้เล็งเห็นถึงความสำคัญในการแก้ไขปัญหาดังกล่าว โดยการจัดโครงการโดยมีพื้นที่ดำเนินการนำร่องใน 2 ชุมชน มีเป้าหมายให้กลุ่มผู้ป่วยโรค NCDs สามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลตนเอง เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนจากโรค กลุ่มวัยผู้สูงอายุ ซึ่งมีจำนวน 26,065 คน พบปัญหาว่า ผู้สูงอายุมีปัญหาโรค NCDs ปัญหาความเครียด ซึมเศร้า ความเสี่ยงพลัดตกหกล้ม หรือกลุ่มอาการสูงอายุ (Geriatric Syndromes) ซึ่งส่งผลให้ผู้สูงอายุมีความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน (Active of Daily Living: ADL) ไม่สามารถช่วยเหลือตนเองได้หรือพึ่งพาตนเองได้แค่บางส่วน จากปัญหาดังกล่าวโรงพยาบาลอู่ทองร่วมกับภาคีเครือข่าย ได้จัดทำโครงการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุในตำบลพลับพลาไชย ให้มีความรอบรู้ด้านสุขภาพและสามารถดูแลตนเองได้ ประเด็นที่สี่กลุ่มคนพิการ ซึ่งมีจำนวน 4,873 คน โดยร้อยละ 60 มีความพิการทางร่างกายและการเคลื่อนไหว รองลงมาร้อยละ 16 พิการทางการได้ยินและสื่อความหมาย ร้อยละ 9 พิการทางการมองเห็น ร้อยละ 6 พิการด้านจิตใจและพฤติกรรม ร้อยละ 1 พิการด้านสติปัญญา ร้อยละ 0.5 พิการทางการเรียนรู้และพิการด้านออทิสติกร้อยละ 0.7 ตามลำดับ ซึ่งปัญหาที่ผ่านมาพบว่าคนพิการแต่ละประเภทไม่สามารถเข้าถึงการรักษาฟื้นฟูสมรรถภาพได้อย่างต่อเนื่อง จากสาเหตุฐานะยากจน ไม่มีผู้ดูแล ส่งผลให้คนพิการไม่สามารถพึ่งพาตนเองด้านการปฏิบัติกิจวัตรประจำวันถึงร้อยละ 40 และมีภาวะแทรกซ้อนจากความพิการเพิ่มขึ้น เป็นภาระแก่บุคคลในครอบครัว และปัญหาดังกล่าวส่งผลต่อครอบครัวคนพิการและชุมชนมีทัศนคติทางลบ ไม่มีพื้นที่ทางสังคมให้คนพิการเข้ามาร่วมทำกิจกรรม ปัญหาดังกล่าวโรงพยาบาลอู่ทอง จึงได้พัฒนาระบบการดูแลคนพิการให้เข้าถึงการฟื้นฟูสมรรถภาพความพิการ ทั้ง 7 ประเภท และรวมถึงสิทธิขั้นพื้นฐานที่คนพิการควรได้รับ เพื่อให้เป็นสถานที่ให้คนพิการได้เข้ามาใช้บริการด้านสุขภาพ และรับอุปกรณ์ช่วยความพิการต่างๆ นอกจากนี้ยังได้มีการพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ โดยการคัดเลือกคนพิการที่มีความสามารถประกอบอาชีพได้ โดยการจัดจ้างงานให้คนพิการ ตามมาตรา 33 และ 35 จำนวน 7 คน ซึ่งได้ปฏิบัติตามแผนต่างๆในโรงพยาบาลอู่ทอง เพื่อให้การพัฒนาระบบสุขภาพใน 5 กลุ่มวัย ได้มีความต่อเนื่องและเกิดผลเป็นรูปธรรม โรงพยาบาลอู่ทองจึงได้จัดทำโครงการพัฒนาระบบสุขภาพองค์รวมใน 5 กลุ่มวัย เพื่อชุมชนคนอู่ทองเข้มแข็ง ภายใต้โรงพยาบาล อู่ทองสร้างการมีส่วนร่วมชุมชนท้องที่และท้องถิ่นประจำปี 2567 “Comprehensive Health Development Project for Four Age Groups in the Strong and Resilient U-Thoung Community, Under the U-Thoung Hospital, Fostering Community and Local Engagement In 2024”ขึ้น เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชนใน 5 กลุ่มวัย โดยมีชุมชนท้องที่และท้องถิ่นอำเภออู่ทองเข้ามามีส่วนร่วม
เวลา/แผนการดำเนินงาน/ขั้นตอนการดำเนินงานโครงการ
1.ประเด็นเด็ก 0-5 ปี(ICAP)เพื่อพัฒนาศักยภาพครู ผู้ดูแลเด็กให้มีความรู้ความสามารถในการจัดการเรียนการสอนโครงการ(ICAP),เพื่อพัฒนาศักยภาพครู ผู้ดูแลเด็กให้มีความรู้ความเข้าใจในพัฒนาการของเด็กปฐมวัย และสามารถกระตุ้นเด็กตามพัฒนาการได้ รวมทั้งการประสานความร่วมมือกับทุกภาคส่วนในการดูแลเด็กร่วมกัน2.ประเด็นเยาวชน เพื่อสร้างและพัฒนาแกนนำเยาวชนในชุมชนเรื่องการป้องกัน การตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควร 3.ประเด็นวัยทำงาน NCDsวัยทำงานมีความรอบรู้ด้านสุขภาพ4.ประเด็นผู้สูงอายุ เพื่อผู้สูงอายุมีความรอบรู้ด้านสุขภาพและสามารถดูแลตนเองได้5.ประเด็นคนพิการ สร้างสภาพแวดล้อมและบริการสาธารณะที่คนพิการทุกคนเข้าถึงและใช้ประโยชน์ได้ (Accessibility),ส่งเสริมการบรูณาการเครือข่ายและสร้างการมีส่วนร่วมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการอย่างยั่งยืน (Linkage)ระยะเวลาดำเนินการ ม.ค.67-ธ.ค.67
การกำกับติดตามและการประเมินผล
ผู้ติดตามโครงการ1.คณะกรรมการพัฒนาระบบสุขภาพองค์รวมโรงพยาบาลอู่ทองไปสู่ชุมชนเข้มแข็งอำเภออู่ทองโดยชุดคณะอนุกรรมการประเด็นเด็ก 0-5 ปี (ICAP)2.คณะกรรมการพัฒนาระบบสุขภาพองค์รวมโรงพยาบาลอู่ทองไปสู่ชุมชนเข้มแข็งอำเภออู่ทองโดยชุดคณะอนุกรรมการประเด็นกลุ่มเยาวชน3.คณะกรรมการพัฒนาระบบสุขภาพองค์รวมโรงพยาบาลอู่ทองไปสู่ชุมชนเข้มแข็งอำเภออู่ทองโดยชุดคณะอนุกรรมการประเด็นวัยทำงาน NCD4.คณะกรรมการพัฒนาระบบสุขภาพองค์รวมโรงพยาบาลอู่ทองไปสู่ชุมชนเข้มแข็งอำเภออู่ทองโดยชุดคณะอนุกรรมการประเด็นผู้สูงอายุ5.คณะกรรมการพัฒนาระบบสุขภาพองค์รวมโรงพยาบาลอู่ทองไปสู่ชุมชนเข้มแข็งอำเภออู่ทองโดยชุดคณะอนุกรรมการประเด็นคนพิการการกำกับติดตาม และประเมินผล 1.แบบรายงานการประชุมคณะทำงาน2.รายงานผลการประเมิน3.ลงติดตามหน้างาน4.แบบรายงานผลการดำเนินงาน
กิจกรรม
- 1.ประเด็นเด็ก 0-5 ปี(ICAP) 2.ประเด็นเยาวชน 3.ประเด็นวัยทำงาน NCDs 4.ประเด็นผู้สูงอายุ 5.ประเด็นคนพิการ